Η ιστορία του Βαγγέλη

Ο Βαγγέλης ήταν γνωστός για δύο πράγματα: το πείσμα του και την ασυνήθιστη ικανότητά του να αποτυγχάνει θεαματικά σε κάθε επαγγελματική του προσπάθεια. Από καφετέρια μέχρι κατάστημα ρούχων, από μανάβικο μέχρι ηλεκτρονικό κατάστημα, ό,τι έπιανε στα χέρια του κατέληγε είτε σε χρέη, είτε σε κλείσιμο. Οι φίλοι του τον αποκαλούσαν χαριτολογώντας «ο Μίδας της αποτυχίας», αφού ό,τι άγγιζε αντί να γίνεται χρυσός, γινόταν καταστροφή. Ο ίδιος το αντιμετώπιζε με χιούμορ, λέγοντας ότι «είναι μια ικανότητα κι αυτή, να μπορείς να χρεοκοπήσεις τόσες φορές και να συνεχίζεις!»

Ένα απόγευμα, μετά από μια ακόμα αποτυχημένη επιχειρηματική απόπειρα, ο Βαγγέλης κάθισε με τον φίλο του τον Κώστα, σε ένα καφέ. Ο Κώστας τον κοίταξε σκεπτικός.

«Ρε Βαγγέλη,» του είπε, «έχεις σκεφτεί ποτέ ότι μπορεί να υπάρχει κάτι βαθύτερο πίσω από όλες αυτές τις αποτυχίες σου;»

Ο Βαγγέλης γέλασε δυνατά. «Τι να υπάρχει, ρε Κώστα; Κακή τύχη; Το ότι δεν διάλεξα σωστές δουλειές; Μπορεί απλά να μην είμαι φτιαγμένος για τις επιχειρήσεις.»

«Ίσως,» απάντησε ο Κώστας. «Αλλά μήπως να δοκίμαζες κάτι διαφορετικό; Να δεις μήπως υπάρχει κάτι άλλο που σε μπλοκάρει;»

«Όπως τι;» ρώτησε ο Βαγγέλης, σκύβοντας προς τα μπροστά με περιέργεια.

«Συστημική αναπαράσταση,» είπε ο Κώστας σοβαρά. «Είναι μια μέθοδος που μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι γίνεται στο βάθος του συστήματός σου, στην οικογένειά σου, που μπορεί να επηρεάζει την πορεία σου.»

Ο Βαγγέλης πήρε έναν μορφασμό σκεπτικός. «Συστημική αναπαράσταση; Αυτό ακούγεται σαν να πρέπει να αναπαραστήσουμε κανένα δράμα της ζωής μου!»

«Κάπως έτσι,» είπε ο Κώστας γελώντας. «Αλλά σοβαρά τώρα, μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις πράγματα που δεν είχες φανταστεί. Έχω ακούσει πολλές ιστορίες για ανθρώπους που άλλαξαν την πορεία της ζωής τους μετά από τέτοιες συνεδρίες.»

Μετά από λίγη σκέψη και αρκετό πείραγμα από τον Κώστα, ο Βαγγέλης αποφάσισε να το δοκιμάσει. «Εντάξει, πάμε να δούμε αν μπορώ να αναπαραστήσω το πώς καταστρέφω επιχειρήσεις!» είπε χαριτολογώντας.

Έτσι, βρέθηκαν να συμμετέχουν σε μια ομαδική συνεδρία συστημικής αναπαράστασης το επόμενο Σαββατοκύριακο. Ο Βαγγέλης μπήκε στο χώρο με την ίδια ανάλαφρη διάθεση που είχε πάντα, αλλά μέσα του ένιωθε και λίγη αμηχανία. Δεν ήξερε τι να περιμένει.

Η ομάδα ήταν μικρή, περίπου δέκα άτομα, και όλοι κάθισαν σε κύκλο. Η συντονίστρια, η Μαρίνα, αφού έκανε μια σύντομη εισαγωγή, ζήτησε από τον Βαγγέλη να μιλήσει για το θέμα του.

Ο Βαγγέλης, όπως πάντα, ξεκίνησε με χιούμορ. «Ε, τι να πω; Ό,τι επιχειρώ να κάνω, αποτυγχάνει. Είμαι σαν το αντίθετο του Μίδα. Πιάνω μια δουλειά και μέσα σε λίγο καιρό καταλήγει να κλείσει. Έχω αρχίσει να αναρωτιέμαι αν απλά δεν είμαι καλός σ’ αυτό.»

Η Μαρίνα τον κοίταξε με κατανόηση. «Και πώς αισθάνεσαι γι’ αυτό;»

«Λίγο γελοία, για να είμαι ειλικρινής,» είπε ο Βαγγέλης. «Αλλά, ξέρεις, δεν είναι μόνο τα επαγγελματικά. Είναι σαν να κουβαλάω κάτι που δεν μπορώ να εξηγήσω. Σαν μια σκιά που με ακολουθεί.»

Η Μαρίνα χαμογέλασε. «Ας δούμε, λοιπόν, τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτή τη σκιά.»

Ξεκίνησαν τη διαδικασία της αναπαράστασης. Η Μαρίνα ζήτησε από τον Βαγγέλη να επιλέξει άτομα από την ομάδα που θα εκπροσωπούσαν τον ίδιο, τον πατέρα του, τη μητέρα του, και άλλους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή του. Ο Βαγγέλης διάλεξε τους συμμετέχοντες, και αυτοί πήραν τις θέσεις τους στο δωμάτιο, αντιπροσωπεύοντας τις σχέσεις και τις δυναμικές της οικογένειάς του.

Η πρώτη παρατήρηση που έκανε η Μαρίνα ήταν η θέση του πατέρα. Ο πατέρας του Βαγγέλη, όπως τον αναπαριστούσε ένας άλλος συμμετέχων, στεκόταν πολύ μπροστά και φαινόταν να σκιάζει τον χώρο γύρω του. Η φιγούρα που αντιπροσώπευε τον Βαγγέλη ήταν πίσω, σχεδόν κρυμμένη.

«Τι βλέπεις εδώ;» ρώτησε η Μαρίνα τον Βαγγέλη.

Ο Βαγγέλης σκέφτηκε για λίγο. «Ο πατέρας μου ήταν πάντα δυνατός. Πολύ αυστηρός, αλλά και πολύ επιτυχημένος στις δουλειές του. Ήταν πάντα το πρότυπο μου, αλλά και το άτομο που ένιωθα ότι δεν θα μπορούσα ποτέ να φτάσω.»

Η Μαρίνα κούνησε το κεφάλι της κατανοητικά. «Μερικές φορές, η επιτυχία ενός γονέα μπορεί να μας βαραίνει χωρίς να το συνειδητοποιούμε. Ίσως αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς να τον φτάσεις, ότι δεν αξίζεις την ίδια επιτυχία.»

Ο Βαγγέλης το σκέφτηκε αυτό και, για πρώτη φορά, ένιωσε ένα είδος ανακούφισης. «Ναι, ίσως έχεις δίκιο. Πάντα ένιωθα ότι έπρεπε να αποδείξω κάτι, αλλά ποτέ δεν τα κατάφερνα όπως εκείνος.»

Η Μαρίνα ζήτησε από τον εκπρόσωπο του πατέρα να κινηθεί πίσω, δίνοντας χώρο στον Βαγγέλη. Ξαφνικά, ο χώρος φάνηκε να ανοίγει, και ο Βαγγέλης ένιωσε πιο ελεύθερος, σαν να μπορούσε επιτέλους να αναπνεύσει.

«Πώς νιώθεις τώρα;» ρώτησε η Μαρίνα.

«Πιο ανάλαφρος,» απάντησε ο Βαγγέλης με μια μικρή αίσθηση έκπληξης. «Σαν να μην πρέπει να κουβαλάω αυτό το βάρος.»

Στη συνέχεια, η Μαρίνα ζήτησε από τους συμμετέχοντες να αλλάξουν ρόλους, και αυτή τη φορά, ένας άλλος συμμετέχων εκπροσωπούσε τον ίδιο τον Βαγγέλη. Η αλλαγή της οπτικής γωνίας τον έκανε να δει τον εαυτό του με διαφορετικά μάτια. Παρατηρούσε πώς ο “Βαγγέλης” προσπαθούσε να πάρει τη θέση του, αλλά πάντα δίσταζε, σαν να μην πίστευε ότι είχε το δικαίωμα να σταθεί δίπλα στον πατέρα του.

Η Μαρίνα ρώτησε τον “Βαγγέλη” πώς ένιωθε σε αυτή τη θέση. Εκείνος, χωρίς να το πολυσκεφτεί, είπε: «Σαν να πρέπει να απολογηθώ που θέλω κι εγώ να πετύχω. Σαν να είναι η επιτυχία μόνο για τον πατέρα μου.»

Ο πραγματικός Βαγγέλης, που παρακολουθούσε σιωπηλά, ένιωσε ένα κύμα αναγνώρισης. «Αυτό ακριβώς,» σκέφτηκε. «Αισθάνομαι ένοχος όταν προσπαθώ να κάνω κάτι δικό μου, σαν να προδίδω τον πατέρα μου.»

Η Μαρίνα τού ζήτησε να αναγνωρίσει αυτό το συναίσθημα και να το εκφράσει. Ο Βαγγέλης στάθηκε μπροστά στον εκπρόσωπο του πατέρα και, για πρώτη φορά, μίλησε ανοιχτά: «Δεν θέλω να σε προδώσω, αλλά πρέπει να βρω τον δικό μου δρόμο.»

Αυτή η δήλωση, απλή αλλά δυνατή, φάνηκε να αλλάζει την ενέργεια στο δωμάτιο. Ο εκπρόσωπος του πατέρα του χαμογέλασε και έκανε ένα βήμα πίσω, σαν να του έδινε την ευλογία να προχωρήσει.

Μετά τη συνεδρία, ο Βαγγέλης ένιωσε ότι είχε απελευθερωθεί από ένα βάρος που τον κρατούσε πίσω. Καθώς έβγαινε από το δωμάτιο, είπε στον Κώστα: «Ξέρεις, μπορεί να είχαμε πλάκα πριν, αλλά νομίζω ότι αυτό ήταν πιο σημαντικό απ’ όσο νόμιζα. Ίσως τώρα να μπορέσω να κάνω κάτι που θα έχει πραγματική αξία.»

Ο Κώστας τον κοίταξε με ένα χαμόγελο ικανοποίησης. «Αυτός ήταν ο σκοπός, ρε φίλε. Να βρεις τον δικό σου δρόμο.»

Τις επόμενες εβδομάδες, ο Βαγγέλης άρχισε να σκέφτεται με διαφορετικό τρόπο τις επαγγελματικές του προσπάθειες. Δεν ένιωθε πια την ανάγκη να αποδείξει κάτι σε κανέναν. Αντίθετα, άρχισε να ακολουθεί τα πραγματικά του ενδιαφέροντα, χωρίς τον φόβο της αποτυχίας.

Αυτό που ήταν πιο ενδιαφέρον ήταν ότι οι επόμενες επιχειρηματικές του κινήσεις άρχισαν να έχουν επιτυχία. Δεν ήταν τόσο ότι έγινε ξαφνικά ιδιοφυΐα στον κόσμο των επιχειρήσεων, αλλά περισσότερο ότι βρήκε την ελευθερία να ακολουθήσει το δικό του μονοπάτι. Και, όπως αποδείχθηκε, αυτό το μονοπάτι δεν ήταν καθόλου κακό.

Έτσι, ο Βαγγέλης, ο άνθρωπος που κάποτε έμοιαζε να αποτυγχάνει σε κάθε του κίνηση, κατάφερε να βρει τον δρόμο του και να δημιουργήσει μια επιτυχημένη επιχείρηση, όχι επειδή προσπαθούσε να είναι κάποιος άλλος, αλλά επειδή τελικά κατάλαβε ότι ήταν αρκετός όπως ήταν. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να επιτρέψει στον εαυτό του να υπάρξει πραγματικά.