Είσαι 40. Γιατί αυτή τη στιγμή νιώθεις 7;

Έστειλες μήνυμα, το είδε. Δεν απάντησε. Ο ενήλικας μέσα σου ξέρει ότι υπάρχουν περίπου 147 πιθανοί λόγοι που κάποιος μπορεί να μην απάντησε: δουλεύει, οδηγεί, μιλάει στο τηλέφωνο, δεν έχει διάθεση, το είδε και το ξέχασε. Και μετά υπάρχει και μια άλλη φωνή: «Κάτι έκανα.» Και μέσα στα επόμενα δέκα λεπτά έχεις προλάβει να ξαναδιαβάσεις τη συζήτηση, να αναλύσεις το τελευταίο μήνυμα και να αναρωτηθείς αν το «χαχα» που έστειλες ήταν τελικά υπερβολικό. Κάπου εδώ συμβαίνει κάτι πολύ ενδιαφέρον.  Γιατί μπορεί να είσαι 30, 40 ή 50 χρονών, αλλά αυτό που νιώθεις εκείνη τη στιγμή δεν μοιάζει καθόλου με 30, 40 ή 50.

Μερικές φορές η αντίδρασή μας είναι μεγαλύτερη από αυτό που συνέβη

Κάποιος σου κάνει μια παρατήρηση στη δουλειά. «Εδώ θέλει μια μικρή διόρθωση.» Αυτό είπε. Εσύ όμως ακούς: «Δεν είσαι αρκετά καλός.»
Ο σύντροφός σου θέλει λίγο χρόνο μόνος του. Αυτό είπε. Εσύ ακούς: «Δεν σε θέλω.»
Κάποιος διαφωνεί μαζί σου. Αυτό έκανε. Και μέσα σου εμφανίζεται μια τεράστια ανάγκη είτε να τον πείσεις είτε να υποχωρήσεις αμέσως για να μη χαλάσει η σχέση.
Κάποιος είναι θυμωμένος. Δεν ξέρεις καν αν είναι θυμωμένος μαζί σου. Αλλά εσύ έχεις ήδη αρχίσει: «Τι έγινε;», «Έκανα κάτι;», «Είσαι καλά;», «Σίγουρα;», «Σίγουρα σίγουρα;»
Και όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που στενοχωριόμαστε, φοβόμαστε ή θυμώνουμε «φταίει το Εσωτερικό Παιδί». Μερικές φορές κάποιος όντως μας φέρθηκε άσχημα, κάτι όντως μας πληγώνει, μερικές φορές ο θυμός μας αφορά ακριβώς αυτό που συμβαίνει σήμερα. Υπάρχουν όμως και εκείνες οι φορές που η ένταση της αντίδρασής μας μάς δίνει μια μικρή ένδειξη: Ίσως αυτό που συμβαίνει τώρα ακούμπησε κάτι που υπάρχει πολύ περισσότερο καιρό.

Το παρόν έχει έναν περίεργο τρόπο να πατάει παλιά κουμπιά

Ας πούμε ότι κάποτε έμαθες πως η αποδοχή των άλλων είναι σημαντική για να νιώθεις ασφαλής. Σήμερα μπορεί να λες: «Εγώ απλώς δεν θέλω να στενοχωρώ τους ανθρώπους.» Και πράγματι. Πολύ ευγενικό εκ μέρους σου. Μόνο που λες «ναι» όταν θέλεις να πεις «όχι», αναλαμβάνεις πράγματα που δεν θέλεις, προσπαθείς να καταλάβεις τι χρειάζονται όλοι γύρω σου, και κάπου στη λίστα υπάρχει και το τι χρειάζεσαι εσύ. Συνήθως τελευταίο. Αν προλάβουμε. Ή μπορεί να έμαθες ότι για να αξίζεις πρέπει να τα καταφέρνεις. Οπότε σήμερα δεν αρκεί να κάνεις κάτι καλά, πρέπει να το κάνεις τέλεια. Και όταν το κάνεις τέλεια; Χαίρεσαι περίπου επτά λεπτά. Μετά βρίσκεις το επόμενο πράγμα που πρέπει να αποδείξεις.

Υπάρχει όμως μια ερώτηση που αλλάζει λίγο τα πράγματα

Την έχουμε ήδη συναντήσει στα προηγούμενα άρθρα: Πότε το έμαθες αυτό; Όχι: «Τι πρόβλημα έχω;», «Γιατί είμαι έτσι;», «Πώς θα σταματήσω επιτέλους να το κάνω;»
Αλλά: Πότε έμαθα ότι πρέπει να το κάνω; Πότε έμαθα ότι πρέπει να είμαι αρεστός; Πότε έμαθα ότι το «όχι» μου μπορεί να πληγώσει κάποιον; Πότε έμαθα ότι ένα λάθος λέει κάτι για την αξία μου; Πότε έμαθα ότι αν κάποιος απομακρυνθεί, πρέπει να τρέξω πίσω του; Πότε έμαθα να προσέχω πρώτα πώς νιώθουν όλοι οι άλλοι και μετά πώς νιώθω εγώ; Γιατί όταν αρχίζεις να βλέπεις μια συμπεριφορά ως κάτι που έμαθες, συμβαίνει κάτι σημαντικό. Παύει σιγά σιγά να είναι: «Έτσι είμαι.» Και γίνεται: «Έτσι έμαθα να λειτουργώ.» Και αυτά τα δύο δεν είναι καθόλου το ίδιο.

Πρόσεξε όμως μια μικρή παγίδα

Εδώ έχουμε την τάση να κάνουμε κάτι πολύ ανθρώπινο. Μόλις ανακαλύψουμε ένα μοτίβο μας, θέλουμε αμέσως να το εξαφανίσουμε. «Α, κάνω people pleasing. Πρέπει να το σταματήσω.» «Φοβάμαι την απόρριψη. Πρέπει να το ξεπεράσω.» «Δεν βάζω όρια. Από Δευτέρα ΟΡΙΑ.»  Και ξαφνικά έχουμε μετατρέψει την αυτογνωσία σε ακόμη μία λίστα με πράγματα που δεν κάνουμε αρκετά καλά. Μόνο που αυτές οι συμπεριφορές κάποτε μπορεί να είχαν λόγο ύπαρξης. Το παιδί που προσπαθούσε να είναι καλό, ήσυχο, χρήσιμο, δυνατό, επιτυχημένο ή αόρατο δεν ήταν χαζό, προσαρμοζόταν, έκανε ό,τι μπορούσε με αυτά που είχε.
Το ερώτημα σήμερα δεν είναι αν τότε έκανε λάθος. Το ερώτημα είναι: Το χρειάζομαι ακόμη; Γιατί σήμερα υπάρχει και κάποιος άλλος εκεί: Ο ενήλικας, εσύ. Αυτός που σήμερα μπορεί να φύγει από μια κατάσταση που δεν του κάνει καλό, να πει όχι, να ζητήσει, να διαφωνήσει, να αποτύχει και να ξαναπροσπαθήσει, να αντέξει το γεγονός ότι κάποιος μπορεί να μη συμφωνεί μαζί του, να ακούσει μια κριτική χωρίς αυτή να σημαίνει ότι δεν αξίζει.
Το παιδί τότε μπορεί να μην είχε αυτές τις επιλογές. Εσύ σήμερα τις έχεις. Το δύσκολο είναι ότι μερικές φορές το ξέρει το μυαλό μας…αλλά δεν το έχει μάθει ακόμη εκείνο το κομμάτι μας. Και ίσως εκεί βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς. Όχι να του φωνάξουμε: «Έλα, μεγάλωσε επιτέλους.» Αλλά να του δείξουμε: «Τώρα είμαι εγώ εδώ.»

Μια μικρή παρατήρηση μέχρι την επόμενη φορά

Την επόμενη φορά που θα νιώσεις ότι κάτι σε αναστάτωσε πολύ, μη βιαστείς να το διορθώσεις. Κάνε στον εαυτό σου τρεις ερωτήσεις:
Τι συνέβη πραγματικά;
Τι κατάλαβα εγώ ότι σημαίνει;
Πόσο χρονών νιώθω αυτή τη στιγμή;

Μπορεί να μη βρεις αμέσως κάποια συγκλονιστική απάντηση. Δεν πειράζει. Αρκεί να αρχίσεις να ξεχωρίζεις λίγο καλύτερα το: «Αυτό συμβαίνει τώρα» από το: «Αυτό μου θυμίζει κάτι που ήδη ξέρω.»
Γιατί στο επόμενο και τελευταίο άρθρο αυτής της μικρής διαδρομής θα πάμε ένα βήμα παρακάτω. Τώρα που αρχίζεις να αναγνωρίζεις αυτό το παιδί… τι κάνεις μαζί του;

Spoiler: Δεν θα προσπαθήσουμε να το φτιάξουμε. 😉